در طول سالها، اقتباسهای سینمایی زیادی از بازیهای ویدیویی ساخته شده است، اما غالبا فیلم و انیمیشنهایی که بدون اقتباس از یک بازی ویدیویی، ظاهر و حسی شبیه آن دارند، موفقتر بودهاند. شاید به این دلیل است که فیلمهایی که از بازیها الهام میگیرند اما تحت فشار انتظارات مرسوم از عناوین اقتباسی نیستند، آزادی بیشتری برای تکیه بر ماهیت خود و خلق اثری ویژه دارند. بسیاری از فیلمهای اکشن میتوانند از عمق و تاثیر بازیهای ویدیویی بیاموزند و بارها شاهد بودیم که برخی هم کاملا از این ویژگیها بهره بردهاند.
از تعداد کشتارهای خارقالعاده در فیلمهایی مانند یورش (The Raid) تا ایدهی تلاش و مرگ در فیلمهای علمی-تخیلی همچون لبهی فردا (Edge of Tomorrow)، بازیهای ویدیویی در قرن بیستویکم تاثیر بسزایی بر فیلمسازی داشتهاند. با پذیرش تکنیکهای کندروی و فیلمبرداری از بالا به پایین در فیلمهای اکشن، به راحتی میتوان دید که کارگردانان و نویسندگان ظاهر و احساس بازیهای ویدیویی را در آثار خود به کار گرفتهاند. این تغییر در زیباییشناسی فیلمهای اکشن به سمت سبکی همسو با بازیها نشان داد که صنعت بازی تاثیر شگفتانگیزی بر سینما دارد و محبوبیت آن به عنوان یک رسانه در طول سالها افزایش یافته است.
8. یورش
- محصول: 2011
- کارگردان: گارث اونس
- بازیگران: ایکو اویس، جو تسلیم، دونی آلامشیاه
- امتیاز راتن تومیتوز: 87 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 7.6 از 10
فیلم اکشن هیجانانگیز اندونزیایی یورش تجربهای سینمایی مهیج شبیه به یک بازی ویدیویی فوقالعاده دشوار است، زیرا بیننده مجبور است با موجی بیانتها از دشمنان مقابله کند. فیلم یورش با یک پلیس به نام راما (ایکو اویس) که وظیفه مبارزه با یک آپارتمان پر از جنایتکاران تحت فرماندهی رئیس بیرحم جنایتکار، تاما ریاندی (ری ساهتاپای) را بر عهده داشت، یک شاهکار میخکوبکننده از دشمنانی بود که به طور مداوم احیا میشدند و تا پایان ماموریت پایان نمییافتند. این ساختار اساسی به یورش حس یک بازی ویدیویی میدهد.
شباهتهای بین فیلم یورش و بازیهای ویدیویی قبلا توسط منتقدان اشاره شده بود و گارث اونز، کارگردان و نویسنده، در بخش نظرات فیلم این مقایسه را یک تمجید بزرگ خواند. فیلم یورش با سبکی مبارزهای و داستانی فوقالعاده جذاب، از بهترین ویژگیهای اقتباسهای بازیهای ویدیویی استفاده کرد بدون اینکه بار بازسازی یک بازی را به دوش بکشد. این سبک موثر بازی ویدیویی در دنباله به همان اندازه چشمگیر یورش 2 نیز ادامه پیدا کرد.
7. لبهی فردا
- محصول: 2014
- کارگردان: داگ لیمان
- بازیگران: تام کروز، امیلی بلانت، بیل پکستون
- امتیاز راتن تومیتوز: 91 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 7.9 از 10
فیلم اکشن علمی-تخیلی لبهی فردا اغلب به دلیل داستان سرهنگ ویلیام کِیج (تام کروز) که در یک حلقه زمانی گیر افتاده است تا زمانی که راهی برای شکست دادن مهاجمان بیگانه پیدا کند، با فیلم روز گراندهاگ (Groundhog Dog) مقایسه میشود. در حالی که این مقایسه جالب است، همچنین ماهیت بازیهای ویدیویی را به ذهن متبادر میکند که در آن بازیکنان باید بارها بمیرند و دوباره تلاش کنند تا موفق شوند. هر بار درس گرفتن سرهنگ کِیج از شکستهایش شبیه به نحوهای بود که یک بازیکن به تدریج متوجه میشد چگونه از یک ماموریت دشوار عبور کند.
لبهی فردا از لحاظ داستانی هم جوهرهی تجربه بازی ویدیویی را به تصویر میکشد و آن را به دنیای فیلمهای اکشن اعمال میکند. با آشکار شدن تهدید واقعی نژاد بیگانه معروف به تقلیدکاران از طریق مرگهای متعدد کِیج، بینندگان همزمان مجذوب و ناامید میشدند زیرا او سعی میکرد تاکتیکهای مختلفی را برای پیروزی امتحان کند. وقتی حلقه زمانی در نهایت شکسته شد، مخاطبان نفس راحتی کشیدند، شبیه به زمانی که یک گیمر از سطحی که دائما در آن جانش تمام میشد عبور کرده باشد.
6. ماتریکس (The Matrix)
- محصول: 1999
- کارگردان: واچوفسکیها
- بازیگران: کیانو ریوز، لارس فیشربن، کری ان ماس
- امتیاز راتن تومیتوز: 83 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 8.7 از 10
شخصیتهای اصلی بازیهای ویدیویی اغلب به عنوان جایگزینی برای خود بازیکنان عمل میکنند. ماتریکس از این مفهوم به طرز فوقالعادهای برای ارائه فیلمی با ظاهر و احساس یک بازی ویدیویی استفاده میکند. نئو به عنوان یک قهرمان در جستجوی معنا بود، در حالی که همه ماموران از نظر ظاهری شبیه به هم بودند، همانطور که ویژگیهای اصلی شرورهای بازیهای ویدیویی در بازیها تکرار میشدند. اینها فقط چند نمونه از مضامین بازیهای ویدیویی بودند که در سراسر ماتریکس پراکنده شدهاند.
ماتریکس از یک تقابل مترو خالی که ویژگیهای یک نبرد با رئیس نهایی را تقلید میکرد تا تاخیر گلوله که مستقیما از یک بازی ویدیویی بیرون آمده بود، تجربه تماشای یک فیلم سینمایی را با حساسیتهای بازی ترکیب میکند. این ارتباط با توجه به نظریهای که سهگانه ماتریکس در قسمت رستاخیز (Resurrections) چهارمین فیلم این مجموعه نشان داد یک بازی ویدیویی است، حتی بیشتر شد. این اتفاق نئو را به عنوان توماس اندرسون، خالق یک بازی ویدیویی به نام ماتریکس از مرگ بازگرداند که اعتبار بیشتری به حس مشابه بازیهای ویدیویی علمی-تخیلی داد.
5. بازیکن شماره یک آماده (Ready Player One)
- محصول: 2018
- کارگردان: استیون اسپیلبرگ
- بازیگران: تای شرایدن، اولیویا کوک، بن مندلسون
- امتیاز راتن تومیتوز: 72 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 7.4 از 10
آینده بازیهای ویدیویی مطمئنا تحت تاثیر هرچه بیشتر واقعیت مجازی قرار خواهد گرفت. هیچ جای دیگری بهتر از فیلم بازیگن شماره یک آماده ساختهی استیون اسپیلبرگ دیده نمیشود. هر چقدر هم که این فیلم اکشن علمی-تخیلی پر از اشاره و رفرنس به سینمای نمادین مانند بازگشت به آینده (Back to the Future) و گودزیلا (Gozilla) باشد، نامهای عاشقانه به بازیهای ویدیویی و پتانسیل آنها برای خلق دنیای پرکشش نیز هست. در بازیکن شماره یک آماده از طریق OASIS یک شبیهسازی واقعیت مجازی این فیلم ظاهر و احساس یک بازی ویدیویی را بازسازی میکند.
OASIS مخفف شبیهسازی حسی انسانمحور هستیشناختی است. یک شبیهسازی آنلاین چند نفره عظیم که پسر نوجوان وید واتز برای برنده شدن در آن رقابت میکند. در حالی که داستان بازیکن شماره یک آماده تحت تاثیر بازی است، همچنین تجربه غرق شدن در بازیهای ویدیویی را از طریق جلوههای بصری و حس فوقالعاده ماجراجویی بازسازی میکند. فیلم بازیکن شماره یک آماده با اکشنی که یک لحظه از نفس نمیافتد برای دوستداران فیلم و بازی به یک اندازه لذتبخش است.
4. یک فرصت (One Shot)
- محصول: 2021
- کارگردان: جیمز نان
- بازیگران: اسکات ادکینز، اشلی گرین، رایان فیلیپ
- امتیاز راتن تومیتوز: 59 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 5.6 از 10
یک فرصت یک فیلم اکشن هیجانانگیز بریتانیایی است که به گونهای تدوینشده که به نظر میرسد مثل فیلم جنگی 1917 یک نمای پیوسته و واحد است. این سبک فیلمسازی در دنیای فیلمهای اکشن بسیار خوب عمل میکند. زیرا تجربهای کاملا محصورکننده ایجاد میکند که باعث میشود بینندگان احساس کنند که در حال تعقیب جیک هریس (اسکات ادکینز)، در یک ماموریت ناکام هستند. با افزایش تنش، سبک تک برداشت یک فرصت، به این فیلم ظاهری شبیه یک بازی ویدیویی مهیج میدهد.
انتخاب سبک نمای پیوسته در فیلم یک فرصت، توالیهای نبرد حماسی در بازیهای ویدیویی با دشمنانی را که باید به طور مداوم با آنها روبرو شد به ذهن متبادر میکند. با این حال، این سبک همچنین تاکتیکهای مخفی مورد نیاز برای گذر از ماموریتهای بازیهای ویدیویی در سریهایی مانند متال گیر سالید (Metal Gear Solid) را به تصویر میکشد. فیلم یک فرصت بعنوان ترکیبی کامل از فیلمسازی خوب و اکشن بدون توقف بازی، اینطور به نظر میرسد که این دو تجربه را بسیار خوب متعادل کرده است.
3. اسکات پیلگریم در برابر دنیا (Scott Pilgrim vs. the World)
- محصول: 2010
- کارگردان: ادگار رایت
- بازیگران: مایکل سرا، مری الیزابت وینستد، کریس ایوانز
- امتیاز راتن تومیتوز: 82 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 7.6 از 10
بخشی از جذابیت اسکات پیلگریم در برابر دنیا این است که کارگردان ادگار رایت هویت منحصربهفرد و افزونههای عجیب و غریب به آن تزریق میکند. فیلم در درجه اول تحت تاثیر مجموعه رمانهای گرافیکی نوشتهی برایان لی اومالی است. اما همچنین پر از ادای احترام و اشاره به بازیهای ویدیویی گذشته، به ویژه از دوران کلاسیک آرکید رترو بود. این ترکیب عجیب و غریب از زیباییشناسی بازی و کتابهای مصور به اسکات پیلگریم در برابر دنیا ظاهر و احساس یک بازی ویدیویی کلاسیک میدهد.
اما نه تنها سبک اسکات پیلگریم در برابر دنیا است که حس بازی ویدیویی به آن میدهد، بلکه خود داستان نیز تجربه بالا رفتن سطح و پیشرفت از طریق یک سری ماموریت را به ذهن متبادر میکند. از آنجایی که به اسکات وظیفه مبارزه با هفت نامزد سابق رامونا داده میشود، این به داستان ساختاری مبتنی بر مبارزات با شخصیت اصلی داد که با افزایش درجه سختی همراه است. در پایان، زمانی که اسکات با گیبسون روبرو میشود و قدرت احترام به خود را به دست میآورد، احساس میشود که اسکات پیلگریم به پایان یک بازی طولانی رسیده است که بینندگان آن را تماشا میکردند.
2. کرانک (Crank)
- محصول: 2006
- کارگردان: مارک نولدین، برایان تیلور
- بازیگران: جیسون استاتهام، امی اسمارت، خوزه پابلو کانتیلو
- امتیاز راتن تومیتوز: 62 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 6.9 از 10
هیچ فیلمی به اندازه کرانک با بازی جیسون استاتهام نتوانسته است حس بازی اتوموبیلدزدی بزرگ (Grand Theft Auto) را به طور کامل به تصویر بکشد. کرانک یک فیلم اکشن مهیج است که به طور مداوم مخاطب را در شرایط حساس قرار میدهد. مانند زمانی که یک بازیکن در GTA یک قتلعام بیرحمانه انجام میدهد و تا زمانی که به سطح پنج ستاره برسد به بازی ادامه میدهد.
کرانک فقط از طریق داستان خود، ماهیت اغراقآمیز بازیهای ویدیویی مانند GTA را تقلید میکند. شخصیت استاتهام، چِو چِلیوس، یک قاتل حرفهای است که به او سم تزریق شده و اگر ضربان قلبش پایین بیاید میمیرد. با توجه به این موضوع فیلم کرانک حتی برای یک ثانیه هم هیجانش کاهش پیدا نمیکند. زیرا اگر این اتفاق بیافتد، با مرگ قهرمان داستان همه چیز به پایان میرسد. کرانک بعنوان یک فیلم عجیب و غریب، به طور کامل تجربه آزادی و خشونت بی حد و اندازه در بازیهای ویدیویی را در بر میگیرد.
1. جان ویک: بخش 4 (John Wick: Chapter 4)
- محصول: 2023
- کارگردان: چاد استاهلسکی
- بازیگران: کیانو ریوز، دانی ین، بیل اسکاشگورد
- امتیاز راتن تومیتوز: 94 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 7.7 از 10
اینطور به نظر میرسد که دنیای فرنچایز جان ویک مستقیما از یک بازی ویدیویی بیرون آمده است. زیرا یک قاتل سابق با بازی کیانو ریوز، دائما توسط دشمنانی با درجه سختی بالا احاطه میشود. بخش زیادی از داستان با دیالوگهایی کم در طول صحنههای اکشن میگذرد؛ مثل نحوه استفاده از صحنههای برش خورده در بازیهای ویدیویی. البته، به نظر میرسد که جان ویک شکستناپذیر است. او مانند یک قهرمان بازی ویدیویی به نظر میرسد، زیرا تیر میخورد، چاقو میخورد و حتی از ساختمانها میافتد و باز هم زنده میماند.
با این حال، بیشتر از هر قسمت، جان ویک: بخش ۴ به دلیل توالی دید از بالا در فیلم، واضحترین شباهت به بازیهای ویدیویی را دارد. چاد استاهلسکی، کارگردان این فیلم در مصاحبهای توضیح داد که این سکانس از بازی اکشن کشتار هنگکنگ (The Hong Kong Massacre) در سال ۲۰۱۹ الهام گرفته است که کاملا از بالا کنترل میشود. بعنوان یک فرنچایز که دائما از بازیهای ویدیویی الهام میگیرد، دیدن اینکه این تاثیر را به وضوح در قسمت چهارم به نمایش میگذارد، واقعا لذتبخش است.
منبع: screenrant