اکثر اپلیکیشنهای عکاسی و ویرایش عکس که برچسب رایگان روی آنها خورده، کاربر را در دریایی از تبلیغات و پیام دعوت برای خرید اشتراک غرق میکنند و امنیت کاربر موضوع مهمی نیست که در اولویت قرار بگیرد؛ به همین دلیل، این دسته از اپلیکیشن عکاسی، بدون آن که کاربر از این موضوع مطلع باشد، دادههای آنها را جمعآوری میکنند. در اینبین، اگرچه اپلیکیشن دوربین تلفنهای هوشمند قابلیتهای فراوانی دارد که میتواند به نیازهای پایه و حتی نیمهحرفهای پاسخ دهد، اما وقتی پای ثبت تصاویر مهم و حرفهای به میان میآید، نام چندین اپلیکیشن عکاسی متن باز میدرخشد که طیف قابلتوجهی از قابلیتها را در اختیار کاربر قرار میدهند.
Open Camera

اگر قرار باشد فقط یک اپلیکیشن ضروری روی گوشی اندرویدی هر عکاسی نصب باشد، آن برنامه بدون شک Open Camera است. این اپلیکیشن عکاسی قدرتمند سالها است که به عکاسان خدمت میکند و همچنان با رابط کاربری سرشار از قابلیتها و عملکرد پایدار، فارغ از نوع دستگاهی که استفاده میکنید، به عنوان یک پکیج کامل و حرفهای تلقی میشود.
همانطور که به این موضوع اشاره شد، وجه تمایز این اپلیکیشن نسبت به سایر رقبا، قابلیتهای فراوان آن است. شما به کنترلهای کاملاً دستی برای ISO، تراز سفیدی (White Balance)، جبران نوردهی (Exposure Compensation) و فوکوس، دسترسی دارید؛ تقریباً همان سطح کنترلی که در یک دوربین DSLR مشاهده میکنید، اما اینبار در قالب گوشی هوشمند. این اپلیکیشن عکاسی همچنین در دستگاههایی که از Camera2 API پشتیبانی میکنند، امکان ثبت تصاویر خام با (فرمت DNG) را فراهم میکند؛ به این معنی که میتوانید دادههای خام و فشردهنشده تصویر را ثبت کرده و بعداً با آزادی عمل بیشتری آن را ویرایش کنید. شاید در نگاه اول فکر کنید که قابلیت عکسبرداری RAW روی موبایل کاربردی نیست، اما کافی است یکبار تصاویر ثبت شده را ویرایش کنید تا نظرتان کاملاً عوض شود.
علاوه بر موارد ذکر شده، برنامه به حالت HDR با قابلیت همترازی خودکار و (Ghost Removal)، پشتیبانی از پانوراما، (Focus Peaking)، نمایش هیستوگرام روی صفحه و حتی فوکوس براکتینگ مجهز است. شما همچنین میتوانید با صدا یا از راه دور شاتر را فعال کنید، برای تایملپس حالت عکاسی خودکارِ تکرارشونده تنظیم کنید و با خطوط راهنمای ترکیببندی (Grid) به شکل دقیقتری کادر بندی کنید. شاید رابط کاربری در ابتدا کمی ساده، بیروح یا فنی به نظر برسد، اما وقتی با آن شروع به عکاسی کنید، متوجه خواهید شد که قابلیتهای آن امکان مانور دادن و ثبت تصاویر حرفهای را فراهم میکند.
قابلیتهای این اپلیکیشن شامل موارد زیر هستند:
- تنظیم دستی ISO
- تغییر سرعت شاتر (Exposure Time)
- فوکوس دستی یا Focus Distance
- سفارشیسازی White Balance
- کنترل دقیق Exposre Compensation
- HDR و Auto-Stabilize برای کاهش لرزش
- تایمر، Burst Mode، Bracketing
- ضبط ویدیو با بیتریت دلخواه
- پشتیبانی از RAW (DNG) برای ویرایش حرفهای در لایتروم
- نمایش هیستوگرام و خطوط راهنما (Grid)
- کنترل از راه دور با صدا یا ژست
- عکاسی شب با ISO پایین و شاتر طولانی
- تایملپس یا ثبت طولانی
- ضبط ویدیو با تنظیمات دقیقتر از اپلیکیشن پیشفرض
Image Toolbox

اگر Open Camera وظیفه ثبت و عکاسی را بر عهده دارد، Image Toolbox دقیقاً شبیه به لابراتواری است که تمام کارهایی که بعد از ثبت عکس انجام میشوند را بر عهده میگیرد. این اپلیکیشن در عمل، یکی از قدرتمندترین ابزارهای ویرایش و پردازش تصویر روی اندروید، چه در میان برنامههای متنباز و چه حتی در مقایسه با بسیاری از گزینههای تجاری است. بهجای یک ویرایشگر ساده با چند فیلتر ابتدایی، با یک مجموعه کامل ویرایش تصویر (Image Manipulation Suite) روبهرو هستید که تقریباً هر نیاز فنی و حرفهای را پوشش میدهد.
رابط کاربری برنامه بر اساس اصول Material Design طراحی شده و ظاهری مدرن، ساده و شهودی دارد. برای عکاسانی که با آرشیوهای بزرگ سروکار دارند یا میخواهند تصاویر را برای وب، شبکههای اجتماعی یا اشتراکگذاری سریع آماده کنند، Image Toolbox میتواند فرآیند مدیریت و آمادهسازی عکسها را بهطرز چشمگیری سادهتر کند و سرعت بخشد.
Image Toolbox به بیش از ۴۵ فیلتر و ابزار پردازشی مجهز شده و از پردازش دستهای (Batch Processing) پشتیبانی میکند؛ این بدان معنا است که میتوانید تعداد زیادی عکس را بهصورت همزمان ویرایش یا تبدیل کنید. قابلیت حذف پسزمینه، هم بهصورت دستی و هم خودکار برای کاربر در نظر گرفته شده است که برای ساخت تصاویر مرتبط به محصول، استیکر یا گرافیک مختص شبکههای اجتماعی بسیار کاربردی است. از نظر پشتیبانی فرمت نیز دستتان کاملاً باز است و فرمتهایی نظیر HEIF، HEIC، AVIF، WebP، JPEG، PNG و حتی SVG، همگی قابل تبدیل و مدیریت هستند. علاوه بر این، امکان ویرایش یا حذف کامل اطلاعات EXIF وجود دارد؛ قابلیت مهمی که برای حفظ حریم خصوصی، مخصوصاً وقتی که قصد ندارید موقعیت مکانی یا اطلاعات دوربین همراه عکسها منتشر شود، کاربردی است.
نکتهای که این اپلیکیشن را در پلههای بالاتری نسبت به رقبا قرار میدهد، مجموعهای از ابزارهای عملی و کمیاب است که معمولاً در هیچ برنامهی دیگری پیدا نمیشوند. مثلاً میتوانید ابعاد صدها تصویر را دقیقاً به میزان دلخواه تغییر دهید یا عکسها را تا رسیدن به حجم مشخصی (مثلاً زیر ۲۰۰ کیلوبایت) فشرده کنید. حتی امکان استخراج پالت رنگ از تصاویر، چسباندن چند عکس به هم (stitching) و تبدیل مستقیم تصاویر به فایل PDF هم وجود دارد. برای فایلهای حساس، رمزگذاری با استاندارد AES-256 GCM هم در نظر گرفته شده تا بتوانید تصاویر شخصی یا کاری را با خیال راحت ذخیره کنید.
قابلیتهای این اپلیکیشن شامل موارد زیر هستند:
- تبدیل فرمت (JPG, PNG, WEBP, HEIC, AVIF و…)
- تغییر اندازه دستهای (Batch Resize)
- فشردهسازی با کیفیت قابل تنظیم
- حذف متادیتا (EXIF stripping)
- کراپ، چرخش و آینهای کردن عکس
- استخراج فریم از ویدیو
- تبدیل به PDF
- تغییر DPI
- مقایسه قبل/بعد تغییرات اعمال شده
- تبدیل تمامی تصاویر به Web page
- حذف اطلاعات مکان (GPS) قبل از اشتراکگذاری
- کمکردن حجم عکسهای بکاپ
- تبدیل سریع فرمتها بدون اینترنت
Fossify Gallery

بعد از اینکه Simple Gallery Pro به یک شرکت دیگر واگذار شد و بهتدریج با تبلیغات و قابلیتهای ناخواسته به قهقرا رفت، بسیاری از کاربرانی که به یک گالری ساده، سریع و بدون تبلیغات عادت داشتند، به دنبال جایگزین گشتند. در همین نقطه بود که جامعه توسعهدهندگان وارد عمل شدند و Fossify Gallery را بهعنوان یک فورک از نسخه اصلی توسعه دادند؛ اپلیکیشنی که تمام ویژگیهای خوب Simple Gallery را حفظ میکند و تبلیغات ندارد.
Fossify Gallery به شما کمک میکند تا روی کتابخانهها و ویدیوهای خود کنترل کامل داشته باشید. میتوانید فایلها را دقیقاً همانطور که میخواهید سازماندهی کنید، پوشهها را مدیریت کنید و بهصورت مستقیم روی خود فایلها کار کنید، نه صرفاً یک دیتابیس داخلی. علاوه بر مدیریت، مجموعهای از ابزارهای ویرایش پایه و کاربردی مانند: برش، تغییر اندازه، چرخش، وارونهسازی، طراحی روی تصویر و حتی فیلترهای ساده را هم در اختیار دارید: برای کارهای روزمره، همین ابزارها کاملاً کافی هستند و نیازی به نصب اپلیکیشنهای سنگینتر ندارید.
از نظر حریم خصوصی هم این اپلیکیشن حرفهای زیادی برای گفتن دارد. به عنوان نمونه، میتوانید اطلاعات EXIF عکسها را حذف کنید تا دادههایی نظیر موقعیت مکانی یا مشخصات دوربین همراه تصویر منتشر نشوند. همچنین، امکان قفلگذاری روی عکسهای خاص یا حتی کل برنامه با پین، الگو یا اثر انگشت هم وجود دارد. علاوهبراین، قابلیت سطل بازیافت هم به این اپلیکیشن اضافه شده تا در صورتی که مرتکب اشتباه شدید، بتوانید تصاویر حذف شده را دوباره برگردانید.
از لحاظ سازگاری، Fossify تقریباً از تمام فرمتها از جمله JPEG و PNG گرفته تا MP4، MKV، RAW، SVG و GIF پشتیبانی میکند. علاوه بر این، بیش از ۱۸۰۰ ترکیب تم و رنگبندی برای شخصیسازی در اختیار دارید. از طریق این اپلیکیشن که حافظه چندانی را هم اشغال نمیکند، میتوانید فایلها و تصاویر خود را بدون نگرانی، بدون اینترنت و بدون همگامسازی ذخیره کنید. البته این تمرکز بر حریم خصوصی با یک نقطه ضعف بزرگ همراه است؛ قابلیتهایی مثل جستوجوی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی یا بکاپ ابری خودکار که در سرویسهای ذخیره عکس مانند: گوگلفوتوز مشاهده میکنید، وجود ندارد، اما اگر سرعت، سادگی و کنترل کامل روی دادهها برایتان اولویت دارد، Fossify Gallery یک انتخاب ایدهآل و قابلاعتماد است.
قابلیتهای این اپلیکیشن شامل موارد زیر هستند:
- مرور سریع هزاران عکس بدون لگ
- پشتیبانی از پوشههای سفارشی
- مخفیکردن پوشهها
- قفلگذاری (پین/الگو)
- ویرایش ساده (کراپ/چرخش)
- حذف و مدیریت فایل واقعی (نه فقط دیتابیس)
- تمهای مختلف و طراحی مینیمال
- مدیریت آفلاین بدون فوتوز
- استفاده روی دستگاههای قدیمی با رم کم
Photok

گاهی اوقات، فقط مدیریت و مرتبسازی عکسها کافی نیست و باید سطح امنیتی بعضی از تصاویر مهم، شخصی، اسناد کاری یا مالی، یا مواردی را که صرفاً نمیخواهید هیچکس جز خودتان به آنها دسترسی داشته باشد را افزایش دهید. در چنین شرایطی Photok دقیقاً همان ابزاری است که برای محافظت جدی از فایلهای حساس طراحی شده است که نه تنها یک گالری ساده، بلکه یک گاوصندوق رمزگذاریشده (Encrypted Vault) واقعی است.
Photok روی دستگاه شما یک فضای امن ایجاد میکند که با استاندارد رمزگذاری AES-256 محافظت میشود؛ همان سطح امنیتی که در بسیاری از سیستمهای بانکی و سازمانی مورد استفاده قرار میگیرند. شما میتوانید عکسها و ویدیوها را مستقیماً از گالری اصلی به این برنامه انتقال دهید، آنها را داخل آلبومهای جداگانه مرتب کنید و بهمحض انتقال، فایلها بلافاصله رمزگذاری و از دسترس خارج میشوند. این یعنی دیگر در گالری عمومی یا اپلیکیشن مدیریت فایل قابل مشاهده نخواهند بود. حتی برای افزایش امنیت، برنامه میتواند آیکون خودش را هم از لیست برنامهها مخفی کند تا کسی متوجه وجود آن نشود.
نکتهای که Photok را از بسیاری از اپلیکیشنهای مشابه متمایز میکند، نحوهی رمزگذاری است. بعضی برنامهها فقط فایلها را «مخفی» میکنند یا نامشان را تغییر میدهند، اما Photok واقعاً آنها را روی حافظه رمزگذاری میکند (Encryption on disk). فایلها تنها زمانی که شما در حال مشاهده هستید، آن هم بهصورت موقت در حافظه رَم رمزگشایی میشوند. بنابراین، حتی اگر کسی به حافظه داخلی گوشی دسترسی مستقیم داشته باشد، بدون کلید رمز عملاً هیچ چیز قابل خواندن نخواهد بود.
این اپلیکیشن کاملاً رایگان، متنباز و بدون تبلیغ است و توسط داوطلبان توسعه یافته است. بنابراین، خبری از ردیابی یا ارسال دادهها به سرورهای خارجی نیست. البته باید در نظر داشت که Photok بیشتر روی «امنیت» متمرکز است تا امکانات جانبی. در حال حاضر بعضی امکانات پیشرفتهتر مثل ایجاد ساختار پوشههای تودرتو داخل گاوصندوق یا باز کردن برنامه با الگو (Pattern Unlock) هنوز به آن اضافه نشدهاند. با این وجود، هستهی اصلی برنامه — یعنی نگهداری امن فایلها و رمزگذاری قدرتمند آنها — بهشکل قابلاتکا و بدون نقص کار میکند و از نظر امنیت و پایداری کاملاً قابل اعتماد است.
قابلیتهای این اپلیکیشن شامل موارد زیر هستند:
- رمزگذاری کامل
- قفل با پین و پسورد
- بدون اینترنت
- بدون تبلیغ
- وارد کردن/خارج کردن سریع فایلها
- طراحی مینیمال
- کاربردی برای ثبت عکسهای شخصی/مدارک
- ذخیره اسناد اسکن شده
- بکاپ خصوصی
- گوشیهای اشتراکی
FreeDcam

برای عکاسانی که میخواهند به شکل تمام و کمال روی تصاویر خام تمرکز کنند، مخصوصاً آنهایی که از گوشیهای قدیمیتر استفاده میکنند، اپلیکیشن FreeDcam یک گزینه خاص و فنی است که ارزش استفاده را دارد. برخلاف بسیاری از اپلیکیشنهای عکاسی که فقط از قابلیتهای رسمی و محدود سیستمعامل استفاده میکنند، FreeDcam به لطف سختافزار دوربین، تصاویر خام ثبت میکند.
هدف اصلی این برنامه فعال کردن قابلیت ثبت تصاویر RAW روی دستگاههایی است که بهصورت رسمی یا در اپلیکیشنهای پیشفرض چنین امکانی را ندارند. FreeDcam با استفاده از APIهای سطح پایین و خواندن مستقیم دادههای Bayer RAW از سنسور دوربین، فایلهایی تولید میکند که واقعاً خام و پردازشنشده هستند. این یعنی بهجای ثبت تصویری که توسط نرمافزار گوشی شارپ شده، نویزگیری شده یا رنگبندی آن دستکاری شده، شما به دادههای واقعی سنسور دسترسی دارید؛ دقیقاً همان چیزی که عکاسان حرفهای برای ویرایش پیشرفته نیاز دارند.
البته استفاده از FreeDcam به سادگی اپلیکیشنهای معمولی نیست و برای راهاندازی کامل آن ممکن است لازم باشد به نسخههای آزمایشی بپیوندید یا فرمتهای خروجی را بهصورت دستی تنظیم کنید. این برنامه بیشتر برای کاربران فنی و علاقهمند به جزئیات بیشتر طراحی شده است، اما پاداش این پیچیدگی، دسترسی به فایلهایی است که میتوانید آنها را در نرمافزارهای حرفهای دسکتاپ مثل Lightroom، RawTherapee یا Darktable پردازش کنید و کنترل کاملی روی نوردهی، رنگ، نویز و داینامیک رنج داشته باشید.
FreeDcam روی بسیاری از دستگاههای مجهز به پردازندههای اسنپدراگون آزمایش شده و برای گوشیهایی که از نظر سختافزاری توانمندند هستند، اما سازنده عمداً امکانات نرمافزاری را محدود کرده، یک گزینه عالی محسوب میشود. به بیان ساده، اگر حس میکنید دوربین گوشیتان «بیش از چیزی که نشان میدهد» توانایی دارد، این اپ میتواند آن ظرفیت پنهان را آزاد کند.
قابلیتهای این اپلیکیشن شامل موارد زیر هستند:
- کنترل کامل Camera2
- RAW و DNG
- Focus Peaking
- Zebra Exposure
- Long Exposure
- Bitrate و Codec سفارشی
- پشتیبانی از چند سنسور
- ابزارهای تست و دیباگ
- تست کیفیت سنسور
- عکاسی نجومی
- فیلمبرداری دستی حرفهای
منبع: MUO