برای بعضی از افراد، اپلیکیشن تشخیص موسیقی مثل فردی است که سوال خود را به شکل واضح از او میپرسید، اما به جای اینکه پاسخ را بشنوید، آن شخص در چشمانتان نگاه میکند و هیچ چیزی نمیگوید، انگار که درمانده است و نمیداند چه حرفی بزند. با انفجار حوزه محتوا و وسط کشیده شدن پای موسیقی به این زمینه، کاربران زیادی به دنبال پیدا کردن موسیقیهای ترندی بودند که ذهنشان را روز و شب به خود مشغول میکرد. بعضی از افراد آنقدر به موسیقیهای ترند گوش میدادند که حتی یک واحد یک در یک هم برای آرامش در مغزشان نداشتند. با اینکه بسیاری از اپلیکیشنهای تشخیص و پیدا کردن موسیقی، به غیر شنیدن، کار دیگری بلد نیستند، اما در این مقاله مایکت فهرستی از چند اپلیکیشن شناخته شده و بارز را برایتان گردآوری کردهایم که کاربران از عملکرد آن رضایت دارند.
۱. Shazam

در بین چند اپلیکیشن تشخیص موسیقی شناخته شده، Shazam از آن دسته مواردی است که در طول چندسال عرضه توانسته به خوبی پیشرفت کند و قابلیتهای کاربردی هم به آن اضافه شده است. از سال 2018، شرکت اپل مالکیت Shazam را بر عهده دارد؛ به همین دلیل، کاربران اپل میتوانند به راحتی از طریق اکوسیستم این شرکت و بدون تبلیغات، از قابلیتهای شازم مانند: پخش پیشنمایش قسمتی از آهنگ، همخوانی با موزیک (Sing Along) و حتی مشاهده نمودارهای ترند (Hot Tracks) و افزودن سریع موسیقی شناختهشده به لیستهای پخش اسپاتیفای استفاده کنند.
شازم از آن دسته سرویسهایی است که تمامی سبکها و زبانهای موسیقی را پوشش میدهد و توانایی شناسایی آهنگهای ایرانی و خارجی را دارد، اما به دلیل فیلترینگ، استفاده از آن به راحتی امکانپذیر نیست. برای شناسایی یک آهنگ با Shazam کافی است روی آیکون برنامه در گوشی خود ضربه بزنید و دستگاه را نزدیک منبع صدا، مثل رادیو، اسپیکر یا هر صدایی که در اطراف پخش میشود قرار دهید. شازم ظرف چند ثانیه موسیقی در حال پخش را تحلیل کرده و نام آهنگ و اطلاعات مربوط به آن را نمایش میدهد. تمام آهنگهای شناساییشده در بخش My Music ذخیره میشوند و از آنجا میتوانید به جزئیاتی مانند لینک پخش در اسپاتیفای، موزیکویدئوی رسمی و پیشنهادهای مرتبط دسترسی داشته باشید.
این اپلیکیشن همچنین قابلیتی به نام Auto Shazam دارد که به شما اجازه میدهد حتی بدون باز بودن برنامه، موسیقیهای اطراف را در پسزمینه شناسایی کند. پس از اتصال دوباره به اینترنت، نتایج بهصورت خودکار در تاریخچه ثبت میشوند تا بعداً بتوانید آنها را مرور کنید. قابلیتهای شازم شامل وارد زیر هستند:
- نمایش نام آهنگ، خواننده، آلبوم، سال انتشار، کاور آرت
- گوش دادن دائمی در پسزمینه
- ثبت همه آهنگها در History (تاریخچه)
- حتی بدون اینترنت هم صدا را ضبط میکند و بعد از اتصال به اینترنت، نتایج را پردازش میکند
- پخش ۲۰–۳۰ ثانیه از قطعه داخل خود اپ و اینکه قطعات موزیک بین 3 الی 5 ثانیهای را هم تشخیص میدهد.
- اتصال مستقیم به سرویسهای استریم مانند: اسپاتیفای و اپلموزیک، یوتیوب موزیک و Deezer
- همگامسازی ابری بین دستگاههای مختلف
- اشتراکگذاری سریع از طریق پیامرسانها و شبکههای اجتماعی مختلف مانند: اینستاگرام، ایکس، تلگرام، واتساپ و غیره
۲. SoundHound

شاید بتوان گفت که اپلیکیشن تشخیص موسیقی SoundHound رقیب جدی شازم است، اما فلسفه طراحی این دو، تفاوتهای زیادی باهم دارد. اگر شازم بیشتر روی «سرعت و سادگی در تشخیص صدای در حال پخش» تمرکز دارد، ساوندهاوند بیشتر به این موضوع اشاره میکند که برای پیدا کردن موسیقی نیازی به خود قطعه یا منبع مشخص نیست.
مهمترین ویژگیای که SoundHound را از سایر برنامههای این حوزه جدا میکند، توانایی تشخیص آهنگ از طریق زمزمه، سوت یا حتی خواندن تقریبی ملودی است. در عمل، این قابلیت زمانی بدرد میخورد که بخشی از ملودی آهنگ در ذهنتان مانده و مدام آن را زمزمه میکنید، اما نام قطعه موزیک به ذهنتان خطور نمیکند. برای حل این مشکل، کافی است چند ثانیه ملودی را بخوانید تا اپلیکیشن با تحلیل الگوی فرکانسی صدا، آن را با پایگاه داده خود تطبیق دهد. این ویژگی در بسیاری از مواقع، نتایج خوبی در بر دارد و برای پیدا کردن آهنگهای قدیمی یا خاطرهانگیز، بسیار کاربردیتر از شازم است.
از نظر تجربه کاربری، ساندهاوند بیشتر شبیه یک دستیار موسیقی است تا صرفاً یک «ابزار تشخیص» معمولی. یکی از قابلیتهای مهم این اپلیکیشن، پشتیبانی از فرمان صوتی «Hey SoundHound» است که از طریق آن و بدون لمس دکمه میتوانید قطعات موزیک خود را پیدا کنید. این موضوع مخصوصاً هنگام رانندگی یا زمانی که دسترسی به گوشی سخت است، مزیت محسوب میشود. علاوه بر شناسایی و تشخیص قطعات موسیقی، SoundHound امکاناتی نظیر نمایش همزمان متن یا (Live Lyrics)، ذخیره تاریخچه آهنگهای پیدا شده، ساخت لیست علاقهمندیها، و انتقال مستقیم به سرویسهایی مثل Spotify و Apple Music را هم دارد؛ به این شکل، به راحتی میتوانید موسیقی موردنظر خود را گوش دهید یا حتی اگر دسترسی به سرویسهای موسیقی ندارید، میتوانید از طریق وبسایتهای فعال در زمینه موسیقی یا باتها، موزیک موردنظر خود را پیدا کنید.
با وجود قابلیتهای متنوع SoundHound، نمیتوان انتظار داشت تا در همه شرایط و تمامی ژانرهای موسیقی، عملکرد یکسانی داشته باشد. این اپلیکیشن در شناسایی موسیقیهای انگلیسی، آثار پاپ و قطعات MainStream عملکرد قابل قبولی دارد، اما زمانی که پای موسیقیهای غیرغربی بهویژه آثار فارسی، محلی یا کمتر شناختهشده به میان میآید دقت آن کاهش پیدا میکند. گزارش بسیاری از کاربران فارسیزبان نشان میدهد که در چنین مواردی، برنامه یا نتیجهای نمایش نمیدهد یا پیشنهادات ارائه شده دقیق نیستند. به همین دلیل، اگر تمرکز اصلی شما روی موسیقی فارسی یا آثار خاورمیانهای است، معمولاً Shazam انتخاب مطمئنتری محسوب میشود. قابلیتهای SoundHound شامل موارد زیر هستند:
- نمایش نام آهنگ، نام خواننده، آلبوم، کاور آلبوم و سال انتشار
- نمایش کامل متن ترانه و همگام با پخش. هایلایت خط فعلی موزیک و جستجو در داخل متن
- پخش و استریم موسیقی روی اسپاتیفای، اپلموزیک و یوتیوب موزیک
- پشتیبانی از حالت آفلاین و تم تیره
- فرمان صوتی و دستیار Hound
- بهرهمندی از ویجت
- بخش انحصاری برای آهنگهای ترند، چارتهای روزانه، پیشنهاد و ژانرهای محبوب
۳. Musixmatch

بسیاری از کاربران اصلاً به خاطر قابلیت تشخیص صدا سراغ Musixmatch نمیروند. آنها معمولاً وقتی یک آهنگ را در اسپاتیفای یا گوشیشان پخش میکنند، Musixmatch را باز میکنند تا متن ترانه را به شکل همزمان ببینند؛ چیزی شبیه به حالت کارائوکه که کلمات دقیقاً همراه با ریتم جلو میروند. با اینکه تمامی سرویسهای پخش موسیقی از این قابلیت پشتیبانی میکنند، اما همین ویژگی ساده موجب شده تا کاربران به Musixmatch به عنوان یک ابزار ساده و جانبی نگاه نکنند.
برای مقایسه،اگر شازم را به عنوان یک «ابزار تشخیص آهنگ» در نظر بگیریم، Musixmatch بیشتر شبیه به یک مجموعه عظیم از متن ترانهها است که اتفاقاً قابلیت شناسایی موسیقی هم دارد. بر این اساس، رویکرد این اپلیکیشن چیزی فراتر از یک برنامه ساده است که متن ترانهها را به کاربر نمایش میدهد، بلکه کاربردهای بیشتری مانند: ترجمه متن و قابلیتهای دیگر دارد.
با این حال، Musixmatch یک دکمه Identify هم دارد که از نظر عملکرد، تفاوت چندانی با شازم یا ساوندهاوند ندارد. گوشی را نزدیک صدا میگیرید، چند ثانیه صبر میکنید و نتیجه را مشاهده میکنید، اما نکته اصلی اینجاست که بلافاصله بعد از شناسایی موزیک، بهجای اینکه فقط نام آهنگ را ببینید، مستقیماً وارد صفحهای میشوید که متن کامل، ترجمه (اگر موجود باشد)، اطلاعات خواننده و لینک پخش آهنگ را یکجا در اختیارتان میگذارد. یعنی مسیر «پیدا کردن، فهمیدن و گوش دادن» در یک محیط واحد اتفاق میافتد، بدون اینکه مجبور شوید بین چند اپلیکیشن جابهجا شوید.
Musicmatch یکسری قابلیتهای کلیدی دارد که این اپلیکیشن تشخیص موسیقی را به یک برنامه اجتماعی تبدیل میکند. به عنوان نمونه، کاربران میتواند متن آهنگها را ویرایش کنند، آنها را به زبان خودشان ترجمه کنند و حتی حالت نشان دادن متن موزیک را به شکلی تنظیم کنند که به شکل دقیق، با ثانیه آهنگ همگامسازی شود. اگر میخواهید روی قابلیت تشخیص موسیقی این برنامه تمرکز کنید، عملکرد قابلقبولی دارد، اما تفاوت رویکرد آن موجب شده تا نسبت به رقبا مثل شازم و ساوندهاوند متمایز باشد. قابلیتهای این برنامه شامل موارد زیر هستند:
- یکی از گزینههای عالی برای یادگیری زبان با موسیقی به لطف دیتابیس عظیم
- مناسب تولیدکنندگان محتوا برای کپی سریع متن موسیقی
- دانلود متن آهنگ برای حالت آفلاین
- همگامسازی ابری و اشتراکگذاری سریع در اینستاگرام، واتساپ، تلگرام، ایکس و فیسبوک
- اضافه کردن ترجمه متن آهنگها و اضافه کردن ترجمه به زبانهای مختلف
- پشتیبانی از زبانهای مختلف اعم از فارسی
۴. Google Assistant و Siri

بیشتر گوشیهای هوشمند به دستیارهای صوتی مجهز هستند که علاوه بر وظایف روزمره، میتوانند نقش یک ابزار تشخیص موسیقی را هم ایفا کنند. در دستگاههای اندرویدی، Google Assistant این قابلیت را دارد تا با شنیدن چند ثانیه از یک قطعه، آن را شناسایی کند. کافی است بگویید «Hey Google, what’s this song?» یا روی آیکون میکروفون در اپلیکیشن گوگل ضربه بزنید. دستیار پس از فعال شدن، چند لحظه به صدا گوش میدهد و معمولاً در مدت کوتاهی نام آهنگ، خواننده و اطلاعات مرتبط را نمایش میدهد.
گوگل از سال ۲۰۲۰ قابلیت «Hum to Search» را نیز اضافه کرده است که در طی آن به کاربر اجازه میدهد حتی با زمزمه کردن، خواندن بخشی از ملودی یا سوت زدن، آهنگ را پیدا کند. در این حالت، با انتخاب گزینه «Search a song» و اجرای چند ثانیه از ملودی در ذهنتان، الگوریتمهای گوگل الگوی صوتی را تحلیل کرده و آن را با پایگاه داده خود تطبیق میدهند. این قابلیت در عمل برای زمانی مفید است که نسخه اصلی آهنگ در دسترس نیست اما ملودی آن در ذهن باقی مانده است.
پس از شناسایی، مسیر ادامه کار هم ساده است: میتوانید قطعه را مستقیماً در YouTube پخش کنید، آن را به پلیلیست Spotify یا سایر سرویسهای استریم اضافه کنید یا متن ترانه را ببینید. تجربه کاربران نشان میدهد که Google Assistant میتواند قطعات موسیقی شناخته شده را به آسانی پیدا کند و حتی در برخی مواردی که اپلیکیشنهای تخصصیتر مانند Shazam یا SoundHound موفق نیستند، کاربر را راضی میکند.
در اکوسیستم اپل نیز Siri قابلیت مشابهی دارد و کافی است هنگام پخش موسیقی، دکمه مربوط به Siri را نگه دارید یا بپرسید «Hey Siri, what song is playing?». بعد این مرحله، دستیار پس از چند ثانیه نام آهنگ و خواننده را اعلام میکند و امکان اضافه کردن مستقیم آن به اپل موزیک را در اختیار کاربر میگذارد. از آنجا که شازم زیرمجموعه اپل است، فناوری تشخیص موسیقی Siri عملاً بر پایه همان زیرساخت، توسعه یافته و به همین دلیل، کاربران iOS بدون نیاز به نصب برنامهای جداگانه میتوانند از این قابلیت بهره ببرند.