7 سریال استیمپانک برتر تمام دوران از بدترین تا بهترین
فلز، بخار و چرخدنده در عصر ویکتوریایی
استیمپانک یکی از زیرژانرهای علمی-تخیلی است که آیندهای را به تصویر میکشد که شخصیتهایش با فناوریهای قرن نوزدهمی روزگار میگذرانند؛ چیزهایی مثل قطار، بالنهای بزرگ، ماشینهای بخار و اشیا و آثاری شبیه ساعت با چرخدندههای بزرگ. تمام زیباییشناسی و فضاسازی این آثار هم به عصر ویکتوریایی مربوط میشود و جامعه معمولا در آنها با سختگیریهای خاصی اداره میشود و هیچیک از ابداعات و نوآوریهای انسانیاش را نمیشود به دوران خاصی نسبت داد.
اما بیشتر از تمام اینها، مشخصهی استیمپانک انعطافپذیری آن در مفاهیم و مضامینی است که میخواهد به مخاطب برساند. این زیرژانر برای دقیق شدن در مشکلات پیشرفت پرشتاب عصر ماشین و پیچیدگیهای روح انسان بستر مناسبی فراهم میکند. خالقان آثار استیمپانک با استفاده از این بستر و در بافتی تاریخی، اغراقشده و جذاب به دغدغههایی مثل فرسایش محیط زیست و نابرابری اجتماعی میپردازند.
درست است که رعایت تمام این جزییات و ویژگیهای آثار استیمپانک مثل پایبند بودن به عصر ویکتوریایی برای یک سریال ممکن است سخت یا پرهزینه به نظر برسد اما مجموعههایی هم هستند که به فلسفه و زبان بصری آن پایبند میمانند. در یک سریال استیمپانک خوشساخت و وفادار به عناصر ژانر، شخصیتهای سرکوبشده یا نادیده گرفتهشده با اختراعات مکانیکی دستساز سعی میکنند در این سیستم دوام بیاورند.
از طرف دیگر، این سریالها بیشتر سعی میکنند به جای تکیه بر جلوههای کامپیوتری سراغ انواع عملی آن بروند و به جزییات در طراحی صحنه و لباسها بیشتر توجه کنند. این جزییات بخشی از قدمت تاریخی را منعکس میکنند که جلوههای کامپیوتری قادر به بازنمایی آن نیستند. در ادامه 7 سریال استیمپانک برتر را معرفی کردیم تا بیشتر با این ژانر و عناصرش آشنا شوید.
7. غرب وحشی وحشی (The Wild Wild West)
- محصول: 1965- 1969
- سازنده: مایکل گریسن
- بازیگران اصلی: رابرت کانرد، راس مارتین، سیگرید والدیس
- امتیاز راتن تومیتوز: 16 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 4.9 از 10
سالها پیش از اینکه استیمپانک بهعنوان یک زیرژانر شناخته شود، سریال غرب وحشی وحشی با ایدهی فناوریهای پیشرفته در یک فضای تاریخی ساخته شد. این مجموعه که در سال 1965 شروع به پخش کرد، دو مامور مخفی به نامهای جیمز وست و آرتیموس گوردون را دنبال میکند که وظیفه دارند از رییسجمهور در برابر تهدیدهای تکنولوژیکی عجیب محافظت کنند. با این خلاصه دیگر معلوم است که بخش بیشتر این سریال استیمپانک حول ابزارهای اختراعی و سلاحهای مخفی میچرخد که یا در قطار اختصاصی جاسازی شدهاند یا در لباسهای شیک و سفارشی.
این مجموعه با کنار هم قرار دادن تیپهای کلاسیک کابویی و دانشمندان دیوانه یک زبان بصری خاص تعریف کرد که برای دههها آثار بعد از خود را تحت تاثیر قرار داد. تماشای این سریال هنوز هم جذاب است و همه چیزش ملموس به نظر میرسد. اختراعاتی که در این ماجرا میبینیم هم کنجکاویبرانگیزند و هم حس خطر را به خوبی منتقل میکنند. این ویژگی در کنار روح ماجراجویانه وسترن آمریکایی بعدها به یکی از مهمترین مولفههای زیرژانر استیمپانک تبدیل شد.
6. داستان عامهپسند (Penny Dreadful)
- محصول: 2016
- سازنده: جان لوگان
- بازیگران اصلی: ریو کارنی، تیموتی دالتون، اوا گرین
- امتیاز راتن تومیتوز: 91 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 8.2 از 10
سریال استیمپانک داستان عامهپسند از فضای وحشتآلود و سیاه لندن ویکتوریایی استفاده میکند تا ترکیب هولناکی از ادبیات گوتیک و پیشرفتهای صنعتی بسازد. تمرکز اصلی این سریال بر وحشت فراطبیعی است اما حضور شخصیتهایی مثل ویکتور فرانکنشتاین و تلاشش برای احیای مردهها بستر استیمپانکی محکمی برای روایتش میسازد. سریال برای رسیدن به این هدف فضای آزمایشگاه فرانکنشتاین را سرد و مکانیکی نشان میدهد که بدن و جسم انسان در خدمت ابزارهای فلزی سرد و سخت آن دوران قرار میگیرد.
موازی با همین فضا دو شخصیت دیگر به نامهای ونسا آیوز و ایتن چندلر به شهری قدم میگذارند که هم در اوج قدرت اپراتوری است و هم در آستانهی فروپاشی روحی. در مقدمه گفته بودیم که ژانر استیم پانک بستر مناسبی برای نشان دادن مشکلات پیشرفت ماشینی و پیچیدگیهای روحی انسان فراهم میکند، در این سریال استیمپانک هم ماهیت صنعتی قرن نوزدهم پررنگتر به تصویر کشیده میشود و در نتیجهی آن اضطراب وجودی شخصیتهاست که همراه با پیشرفت سرسامآور فناوری به سراغشان میآید. داستان عامهپسند به خاطر دقت بسیار بالا در جزییات تاریخی و پرداختن به نوآوریهای سیاه انسانی یکی از نمونههای مهم در ژانر استیمپانک باقی خواهد ماند.
5. خیابان کارناوال (Carnival Row)
- محصول: 2019- 2023
- سازنده: رنه اچواریا، تراویس بیچام
- بازیگران اصلی: اورلاندو بلوم، کارا دلوین، سایمن مکبرنی
- امتیاز راتن تومیتوز: 48 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 7.7 از 10
سریال خیابان کارناوال برداشتی سیاه و عمیقا تلخ سیاسی از زیرژانر استیمپانک ارائه میدهد و روی وضعیت پناهجویانی تمرکز میکند که وارد یک شهر صنعتی رو به زوال میشوند. ماجرا در شهری به نام بورگ اتفاق میافتد و بازرس خسته و دلمردهای به نام ریکرافت فیلواستریت را میبینیم که مشغول تحقیق دباره مجموعهای از قتلهای هولناکی است که باعث بوجود آمدن شکاف میان انسانها و مهاجرانی میشود که در واقعا جن و پری هستند.
طراحی صحنهی این سریال استیمپانک واقعا قابل تحسین است. در گوشه گوشهی هر قسمت خیابانهای پوشیده از دود و سیاهی که زیر نور کمجان چراغهای گازی روشن میشوند، کشتیهای بادی سنگین و ترسناک، ماشینهای مکانیکی پیچیده و فناوریهای نظامی میبینیم که شکاف طبقاتی را با جزییات به تصویر میکشند و نگاهی بیپرده به پیامدهای نظام امپراتوری میاندازند.
4. نورز (The Nevers)
- محصول: 2021- 2023
- سازنده: جاس ویدن
- بازیگران اصلی: لائورا دانلی، آن اسکلی، جیمز نورتون
- امتیاز راتن تومیتوز: 47 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 7.4 از 10
اگر از انتشار نامنظم سریال استیمپانک نورز چشمپوشی کنیم، این مجموعه یکی از خلاقانهترین و از نظر بصری متمایزترینهای این زیرژانر در دوران معاصر است. یک داستان زنمحور در دوران ویکتوریایی که در آن شخصیتها ناگهان به قدرتهای خاص خود مثل پیشگویی و توانایی دیدن انرژیهای پنهان در جهان پی میبرند. سریال بیشتر حول دو شخصیت اصلی به نامهای آمالیا ترور که یک مبارز سرسخت است و پنس آدیر میچرخد که مخترعی نابغه است و دستگاههای استیمپانکی پیچیده میسازد.
سریال استیمپانک نورز کار خوبی در ترکیب کردن ایدههای بلندپروازانهی علمی-تخیلی با بافت اجتماعی عصر ویکتوریایی انجام میدهد. این سریال از همین ترکیب و با کمک شخصیتهایش چارچوبهای مردسالارانه را به چالش میکشد. از طرفی چیزی که این مجموعه را منحصربهفرد میکند این است که تمام ماشینآلات، سلاحها و وسایل نقلیهی عجیب و غریبش هم زیبا و جذابند و هم باورپذیر.
3. افسانه کورا (The Legend of Korra)
- محصول: 2012- 2014
- سازنده: برایان کونیتزکو، مایکل دانته دیمارتینو
- صداپیشهها: ژانت وارنی، دیوید فاستینو، پی جی برن
- امتیاز راتن تومیتوز: 89 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 8.3 از 10
افسانه کورا در ادامهی سریال آخرین بادافزار (The Last Airbender) ماجرای آواتار بعدی یعنی دختری به نام کورا را دنبال میکند. این سریال با روایت داستانی درباره چهار قبیلهی عمدتا کشاورز و مسلط به عناصر چهارگانه که وارد عصر صنعتی میشوند، به خوبی نشان میدهد که فناوری چگونه میتواند توازن قدرتهای تثبیتشده را به هم بزند. شهر جمهوری در این سریال یکی از بهترین نمونههای شهرهای استیمپانکی است که سبک شهرسازی، ماشینآلات و فناوریهای خاصش چشمها را به خود خیره میکند.
کورا در این سریال تلاش میکند جایگاه خود را در جهانی پیدا کند که آواتار تنها راه نجاتش نیست و سریال در همین بستر ظهور جنبشهای برابریطلب را نشان میدهد که گردانندگانشان لباسهای زرهی مکانیزه میپوشند. این انیمیشن از لحاظ بصری از کیفیت بسیار بالایی برخوردار است که باعث میشود این دنیای جدید زنده، باورپذیر و محرک به نظر برسد.
2. کیمیاگر تمامفلزی: برادری (Fullmetal Alchemist: Brotherhood)
- محصول: 2009- 2010
- سازنده: یاسوهیرو ایری
- صداپیشهها: رامی پارک، ویک میگنوگنا، مکسی وایتهد
- امتیاز راتن تومیتوز: 100 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 9.1 از 10
کیمیاگر تمامفلزی: برادری بهعنوان یک سریال استیمپانک انیمیشنی دنیایی را به تصویر میکشد که در آن علم کیمیاگری پایه و اساس جامعهی صنعتی است. داستان دو برادر به نامهای ادوارد و آلفونسو الریک را دنبال میکند که پس از تلاش نافرجام برای احیای انسان و از دست دادن بخش زیادی از اندام خود، برای جبران این خسارت به دنبال سنگ فیلسوف میگردند. در این سریال اندامهای فوق پیشرفتهای به نام اتومیل را میبینیم که با قدرت بخار کار میکنند و برای اینکه در بدن انسان کار گذاشته شوند به عملهای جراحی واقعا سختی نیاز دارند.
این سختی و رنجی که در هر عمل نشان داده میشود در واقع کنایهای از هزینهی جسمی و روحی صنعتی شدن یک جامعه است. تمام این ماجراها در سرزمینی به نام آمستریس رخ میدهند که پر است از قطارهای بخار، دژهای نظامی و عناصر و فضای شهری قرن بیستمی که با کیمیاگری اداره میشوند. این سریال از لحاظ درونمایه و مضمون اثری مهم و کاملا همسطح با بهترین نمونههای ژانر استیمپانک است.
1. آرکین (Arcane)
- محصول: 2021- 2024
- سازنده: کریستین لینکه، الکس یی
- صداپیشهها: هیلی استاینفلد، الا پورنل، کوین آلخاندرو
- امتیاز راتن تومیتوز: 100 از 100
- امتیاز IMDb به فیلم: 9 از 10
آرکین که در حال حاضر بهترین سریال استیمپانک معاصر شناخته میشود، هم از لحاظ بصری بسیار خیرهکننده است و هم از لحاظ احساسی ویرانگر. این سریال دو شهر متفاوت را دنبال میکند که بر اساس فناوریهایشان تمایز داده میشوند. شهر مرفه پیتلوور که فناوری و ثروت در آن سرریز میشود و ساکنانش را افراد برجسته و نخبه تشکیل میدهد و شهر زیرزمینی زاون که از پسماندهها و آلودگیهای صنعتی شهر پیتلوور بوجود آمده.
ماجرای این سریال استیمپانکی درباره دو خواهر به نامهای وی و جینکس است که بعد از یک حادثه و انفجاری بزرگ، مقابل هم قرار میگیرند. این سریال به خوبی توانسته است استاندارد تازهای برای ظرفیتهای بصری ژانر استیمپانک بوجود آورد و سبک انیمیشن آن که ترکیبی از انیمیشن دوبعدی و سهبعدی است، با ظرافت و زیبایی وزن هر چرخدنده و لرزش هر نور نئونی را قابل لمس میکند.
منبع: comicbook
